Fjorden

National Geographic: Fjord-Noorwegen werelds meest ongerepte bestemming


Het fjordengebied in Zuidwest-Noorwegen, ook wel Fjord-Noorwegen genoemd, is door het vermaarde reismagazine National Geographic Traveler Magazine verkozen tot meest ongerepte, pure bestemming ter wereld. Een deskundige jury van bereisde experts beoordeelde in totaal 115 toeristische bestemmingen wereldwijd. Fjord-Noorwegen scoorde het hoogst vanwege haar ‘wonderschone, levendige en traditionele cultuur, het onovertroffen schone landschap, de rust en het ontbreken van massatoerisme’. Ook werd de ‘perfecte kwaliteit van de omgeving’ geroemd, naast ‘de betrokkenheid van de lokale bevolking bij hun gebied’.Fjord-Noorwegen is, net als de andere bestemmingen, beoordeeld op zes criteria: ecologische en natuurlijke kwaliteit, sociale en culturele integriteit, de kwaliteit van historische gebouwen en archeologische plaatsen, aantrekkelijkheid, kwaliteit in toeristisch management en toekomstige projecten. De maximaal te behalen score bedroeg 100 punten. Fjord-Noorwegen kreeg maar liefst 82 punten en belandde daarmee op de eerste plaats voor onder meer Torres del Paine in Chili, Nieuw-Zeeland en Paaseiland.Idar Andenes, directeur van Innovation Norway in Nederland is “zeer trots” op het feit dat de Noorse regio als meest ongerepte bestemming uit de bus is gekomen. “Het is dan ook een bijzonder mooi gebied vol extremen waar iedereen de vakantie kan vinden die hij zoekt. Van de spirituele natuurliefhebber die gaat voor rust tot de actieve vakantieganger die wil white water raften. En de voorzieningen en accommodaties hebben allen een hoge kwaliteitsstandaard”, aldus Idar Andenes. De jury bestond uit tweehonderd bereisde experts op het gebied van ecologie, geografie, reisverslaggeving, stads- en regionale ontwikkeling en archeologie. Hen werd gevraagd bestemmingen te beoordelen die ze ooit zelf bezochten.
(Uit: www.noorwegen.nl)

Hier is de ranglijst:

Norwegian fjords 82 1
Cape Breton Island, Canada 78 2
South Island, New Zealand 78 2
Torres del Paine, Chile 78 2
Tasmania, Australia 77 3
Rocky Mountain parks, Canada 76 4
Scottish Highlands, United Kingdom 75 5
Kyoto historic district, Japan 74 6
Quebec City historic center, Canada 74 6
Vermont, USA 74 6
Bay of Islands, New Zealand 73 7
Heidelberg, Germany 73 7
Laurentian Highlands, Quebec-Canada 73 7
Salzburg historic center, Austria 72 8
Alpine regions, Switzerland 71 9
Charleston, SC, historic center, USA 71 9
Colorado Rockies, USA 71 9
Dubrovnik, Croatia 71 9
Easter Island, Chile 71 9
Fez historic center, Morocco 71 9
Inside Passage, Alaska/Canada 71 9
Maine coast, USA 71 9
Northern California coast (Marin-Eureka) 71 9
Ring of Kerry, Ireland 71 9
Tuscany, Italy 71 9
Uluru (Ayer’s Rock) area, Australia 71 9
Yellowstone, USA 71 9
Baden Baden, Germany 70 10
Bavarian Alps, Germany 70 10
Bonaire, Netherlands Antilles 70 10
Krakow historic center, Poland 70 10
Brittany, France 69 11
Four Corners (Colorado Plateau), USA 69 11
Loire Valley, France 69 11
St. John, U.S. Virgin Islands 69 11
Guanajuato, Gto., Mexico 68 12
Cotswolds, United Kingdom 67 13
Voor het hele artikel ga dan naar:www.nationalgeographic.com/traveler/pdf/115_destinations_article.pdf

Hier volgt wat informatie over fjorden:

Kenmerkend bij fjorden zijn de bergachtige kusten met diepe insnijdingen en steile hellingen, die zich ook onder water voortzetten. De fjorden zijn vaak in U-vormige dalen, ontstaan door de uitschuring van landijs tijdens de ijstijden (trogdalen). Destijds was Scandinavië met een zeer dik pakket landijs en gletsjers bedekt. Geregeld komt het voor dat de fjorden minder diep zijn aan de monding dan verder het land in. Dit wordt veroorzaakt door de morene die de gletsjer achterliet bij zijn terugtrekking. Deze verhoging wordt in het Noors een fjordterskel (fjorddrempel of -dorpel) genoemd en die zorgt ervoor dat het water in een fjord zich rustiger gedraagt dan de (open) zee erbuiten. Hierdoor zijn veel fjorden natuurlijke havens. Een gevolg van deze fjorddorpel is dat hij de verversing van water tegenhoudt, waardoor verontreinigd water lang in een fjord kan blijven; een ander gevolg is dat het water in een fjord in de zomer, als er veel regenwater wordt afgevoerd, aan de oppervlakte meestal zoet is, terwijl het op grotere diepte zout is. In de winter is het water overal vrij uniform zout.
In Noorwegen worden ook andere wateren wel fjord genoemd, zoals lange, fjordachtige meren (Tyrifjorden en Randsfjorden) of een smalle zijtak van een meer die in een groter meer uitmondt (Furnesfjorden, mondt uit in Mjøsa).In het vlakke Denemarken worden de talrijke inhammen in de kustlijn ook vaak fjord genoemd, bijvoorbeeld Roskilde Fjord in het noorden van het eiland Seeland.
In 2000 werden een aantal van 's werelds grootste koraalriffen ontdekt in de Noorse fjorden. Het leven hier wordt gezien als een oorzaak voor de goede visgronden langs de Noorse kust. Er is nog niet veel onderzoek hiernaar gedaan. Tot op heden is de enige bezoeker van het eerste koraalrif de diepzeeduiker geweest die het rif vond, en hij heeft het slechts drie keer bezocht. Duizenden verschillende levensvormen worden hier gevonden (bijv. plankton, koraal, anemonen, vis en verschillende soorten haaien). De meeste van deze soorten zijn aan het leven in het totale donker van de diepe zee en de grote druk van de diepte aangepast.
In de fjorden van Nieuw-Zeeland kunnen ook diepzeekoralen worden gevonden, op minder grote diepte dan gebruikelijk. Dit is mogelijk vanwege een zeer donkere laag zoet oppervlaktewater. In Milford Sound is een observatorium onder zeeniveau aangelegd die het mogelijk maakt om deze koralen te zien zonder te duiken.

vis/film

Zaterdag heb ik een lekkere wandeling gemaakt naar Årstein om bootschappen te doen, de supermarkt daar heeft 2 stellingen meer dan die waar ik normaal heen ga vandaar. Het gemeentehuis van Gratangen is er ook en het gezondheidscentrum. Ik kon er zelfs koffie drinken, iedere zaterdag vanaf 12 uur in de lokale, tja, lokaal. Ben nog even bij de opvallende kerk geweest maar die was dicht. Op de terugweg kwam ik Bjørn tegen, een collega, en die boot mij een kop koffie aan bij hem thuis dus daar heb ik de rest van de middag gezeten. Zijn vrouw en een van zijn dochters was er ook, tijdens de koffie kwam er van allerlei lekkers op tafel en we hebben een heel gesprek over geschiedenis en filosofie gehad dus ik heb mij wel vermaakt. S’avond’s heb ik nog meer kunnen kletsen, één van de vrienden van een collega van mij die heeft een vriendin uit Amerika, een 188 lange donkere dame, niet te missen hier in Gratangen. Ik sprak haar s’middags aan om dat ik had gehoord dat zij Noorse les had gekregen in het dorp, helaas de leraar is er niet meer maar ze had nog wel een studie boek voor mij. Om een uur of zes kwam ze dat boek brengen en we hebben toen tot na elven gekletst bij mij thuis, als buitenlanders hier in Gratangen hadden we natuurlijk wel wat te roddelen over de Noren en over van alles en nog wat. Later ben ik met haar mee gegaan naar haar huis, ze ging samen met haar man een dvd kijken, of ik mee wilde. Hier in Gratangen is namelijk niks te beleven en zij als verwende Amerikaanse heeft het zichzelf dus comfortabel gemaakt thuis. Een aparte kamer met een beamer en een mega geluidsinstallatie, 400 dvd’s, een klein thuis bioscoopje dus. Eerst nog even playstatonnen op dat grote scherm en toen naar Mission imposible III gekeken. Zo kun je, je hier dus vermaken op een zaterdag avond. Vanmiddag ben ik met haar man, ik weet niet eens hoe hij heet, hij is leraar en basgitarist in de lokale band waar ik het laatst ook over had. Hij heeft een klein vissers bootje waar hij helemaal trots op is. Tweecilinder dieseltje dus plof, plof, plof het water op. Het water is ongeveer 120 meter diep hier en met een visfinder zocht hij wat vis op, kabeljauw om precies te zijn. Kabeljauw zwemt bij de bodem en daar lieten we 6 heken met een rubber wormpje eraan naartoe zakken en dan kun je wachten of langzaam ophalen of schoksgewijs, vele manieren. In een uur tijd hebben we zo’n 10 kabeljauwen gevangen. Ik heb geleerd hoe je ze de strot door snijd zodat ze leeg bloeden, dat moet namelijk zo snel mogelijk gebeuren. Daarna heeft hij mij laten zien hoe je ze verder verwerkt. Een volgende keer ga ik dat zelf doen, het is nog al een smerig werkje en ik had geen trek om mijn spijkerbroek voor de rest van zijn leven naar vis te laten stinken. Met een paar ijskoude poten naar huis en een leuke middag achter de rug. Ja ik moet nog wat winterkleding extra aanschaffen heb ik wel gemerkt, wollen sokken en handschoenen zweren ze hier bij dus dat koop ik dan maar en een paar overmaatse waterdichte schoenen zodat er lekkere dikke sokken in kunnen. Al met al weer een goed weekeind waarin ik mij niet heb verveeld en waarin ik weer wat mensen heb leren kennen, ik hoef mij her niet te vervelen, daar raak ik steeds meer van over tuigt dus niemand in Nederland hoeft te denken dat ik hier zielig alleen zit, ik vermaak mij hier prima.

Deze week

En weer is er een week voorbij, de tijd gaat hier niet langzamer dan in Nederland heb ik wel gemerkt. Het is wel lekker dat ik om vier uur al vrij ben, ik kan dan nog wat ondernemen voor het eten. Twee a drie keer per week wandel ik naar de winkel die ongeveer twee kilometer verder is. Ik loop dan aan de kant van de weg want er is geen wandelpad die kant op maar tijdens zo’n wandelingetje van een uurtje heen en terug kom je misschien 4 a 5 auto’s tegen dus echt druk is het niet. Van de week heb ik samen met de dame van de winkel spullen uitgezocht om gehaktballen te maken, de bal-o-meter stond al een tijdje in het rood, vandaar. Eigenlijk maakt zij ze hetzelfde als wij Nederlanders het doen ze doet er alleen flatbrød (een soort dunne knekerbrød) doorheen, het smaakte prima. Laatst heb ik mijn huisbaas gevraagd hoe het met het afval zat, of er een container was of zo, hij wees mij toen op een ijzeren zwartgeblakerde ton, fikkie stoken, dat is nooit verkeerd. Mijn huisvuil kan ik wel naar mijn werk brengen maar ik had ook een berg lege melkpakken en ander karton de fik er in dus. Ze hebben hier wel een zelfde systeem als in Nederland maar ik denk dat mijn huisje uit de route licht of dat mijn baas nog van de oude stempel is. Het is heel raar maar ze gaan nu pas een beetje beginnen met afval scheiden op mijn werk, ik denk dat het buitenleven hier nog veel meer in het bloed zit en dat ze dat soort dingen dus allemaal zelf regelen, ook omdat het vaak niet anders kan. Het heeft ook weer flink gesneeuwd deze week. Volgens mijn collega’s is dat niet normaal voor deze tijd van het jaar, vooral niet dat het blijf liggen. Ik vind het wel mooi alleen als het donker is dan heb ik wel is moeite om in mijn eigen gemaakte spoor door het sneeuw te blijven waardoor je tot je knieën weg kunt zakken in de sneeuw. Het was van de week ook warm hier, tenminste, na twee dagen min 10 en lager voelt 0 graden opeens warm aan als je buiten loopt, je handen doen tenminste geen pijn meer als je ze te lang onbedekt laat. Deze week heb ik ook een paar dagen binnen gewerkt aan een andere boot, de Tjelsund. Deze boot moet binnenkort van de overdekte helling af omdat er aan een andere boot gewerkt moet worden, alle handen waren dus nodig om het zo snel mogelijk af te krijgen. De Tjelsund is een houten vissersboot, deze heeft geen lelijke aluminium opbouw maar is helemaal van hout. Er nog ongeveer 15 % origineel van wat er nu staat, hij is terug gebracht naar de toestand zoals hij was in de jaren dertig toen hij in gebruik werd genomen. De kiel en een aantal spanten zijn nog origineel. Vandaag heb ik het oude stuurhuis ontdaan van alles wat er nog in zat zoals oude stekkerdozen, scheepsbel, zoeklichten enz. Soms vind je leuke dingen zoals een oud busboekje uit 1984 om een soort van visvinder iets van de wand te houden. Die visvinder werkt met een rol papier waar een pennetje een beeld op tekent, deze komt uit de jaren zestig. Boven op de cabine stond een oude accu door, daarin zaten eieren en een nestje van een of ander vogel die hier binnen ooit zijn thuis heeft gevonden. Gisteren heb ik mee geholpen met het aanbrengen van een eerste grondlaag op de Tjelsund, alles onder de waterlijn moet speciaal behandeld worden anders heb je na een paar jaar geen boot meer over. Je ziet het wel, vaak is die laag rood, anti fouling noemen ze het en het voorkomt dat alge zich al te gemakkelijk aan de boot hecht. Dat zwarte spul stinkt als… heel erg, maar die maskers helpen goed je kleding blijft alleen wel een paar dagen stinken. Dit weekeind ga ik niet veel doen, het is wachten tot ik eindelijk is ingeschreven sta hier in Noorwegen. Dan kan ik naar de bank voor een rekening en internet aan vragen. Internet had ik al aan gevraagd en het mannetje aan de telefoon vertelde mij dat het geen probleem was dat ik nog geen sociaal nummer had, wel dus. Maar ja even wachten nog, Tuna, de dame die de administratie doet, is heel behulpzaam en vertaald alle brieven en ze houd namens mij contact met de diverse instanties, mooier kun je het niet hebben. Voorlopig nog geen geld dus om een autootje te kopen die je jammer genoeg hier wel nodig hebt om ergens heen te gaan.

voor loeloe, een dag uit mijn leven met veel fotos

Dubbelklik op de foto´s en ze worden groter.